Ovenschotel met spruitjes, aardappelen en spek

Deze ovenschotel met spruitjes, aardappelen en spek is precies wat je op een gure woensdag wilt: één schaal, dikke roomsaus en een kaaskorst die je al ruikt voordat de oven opengaat. Je zet hem in een kwartier in elkaar en de oven doet de rest. Reken op ongeveer 45 minuten van koelkast tot eettafel, inclusief het voorwerk. Ideaal als je geen zin hebt in drie pannen afwassen.

Ingrediënten

Ingrediënt	Hoeveelheid
Aardappelen, kruimig	600 g
Spruitjes	700 g
Ui	1 groot
Spekblokjes	150 g
Slagroom	200 ml
Melk	100 ml
Eieren	2 stuks
Mosterd	1 tl
Geraspte kaas (Gouda of Emmentaler)	150 g
Zout, peper en nootmuskaat	naar smaak
Boter of olie voor de ovenschaal	1 el

Spruitjes zijn in Nederland echt winterkost: ze zijn het lekkerst van november tot en met februari, wanneer ze op de koude grond langzaam groeien en zoeter smaken. Gebruik je ze buiten dat seizoen, reken dan op een iets pittiger bite. Kruimige aardappelen zoals Bintje of Eigenheimer werken hier beter dan vastkokende, want ze nemen de roomsaus op zonder taai te blijven.

Waarom je dit recept geweldig zult vinden

• Eén ovenschaal, één afwas: alles gaat in hetzelfde bakblik de oven in
• De spekjes bakken uit in hun eigen vet, dus je hebt geen extra olie nodig
• De romige mosterdsaus maakt spruitjes ook voor twijfelaars aantrekkelijk
• Je maakt hem de dag ervoor en schuift hem dan alleen nog de oven in

Bereiding: ovenschotel met spruitjes, aardappelen en spek

Aardappelen voorkoken
Schil de aardappelen, snijd ze in stukken van ongeveer 3 cm en kook ze 10 minuten in ruim gezouten water. Ze moeten nog stevig aanvoelen als je er met een mes in prikt. Giet af en laat ze een paar minuten uitdampen in de pan, dan plakt de saus straks beter.

Spruitjes blancheren
Maak de spruitjes schoon, snijd het kontje eraf en halveer ze. Blancheer ze 5 minuten in gezouten water. Ze ruiken dan nog fris en groen, niet zwavelig. Giet af en laat ze goed uitlekken in een vergiet, anders wordt de ovenschotel waterig.

Spek en ui bakken
Verhit een koekenpan zonder vet en bak de spekblokjes in 5 tot 6 minuten goudbruin en knapperig. Voeg dan de gesnipperde ui toe en bak mee tot hij glazig en lichtbruin is. Je hoort het spek zachtjes knetteren en ruikt een zoete, rokerige geur.

Alles in de schaal
Vet een ovenschaal van ongeveer 20 bij 30 cm in. Schep de aardappelen, spruitjes en het spek-uimengsel erin en verdeel het gelijkmatig. Druk de groenten een beetje aan zodat er geen hoge bergen ontstaan en de saus overal tussen kan zakken.

Roomsaus en kaas
Klop de slagroom, melk, eieren, mosterd, zout, peper en nootmuskaat in een kom tot een glad mengsel. Giet het over de groenten en bestrooi met de geraspte kaas. Zorg dat de saus tot net onder de bovenste laag komt, anders blijft de bovenkant droog.

Afbakken in de oven
Bak de schotel in een voorverwarmde oven op 180 °C, boven- en onderwarmte, in 25 tot 30 minuten goudbruin. De kaas bubbelt aan de randen en de saus stolt tot een stevige, romige laag. Laat hem daarna 5 minuten staan voordat je opschept.

Ingrediënten Vervangen

Geen spruitjes in huis? Bloemkoolroosjes of halve kastanjechampignons werken ook prima, al hebben die minder beet. Spekblokjes kun je vervangen door achterham of vegetarische spekjes. Slagroom en melk samen zijn te vervangen door 300 ml kookroom, en de Goudse kaas door Emmentaler of een pittige oude kaas voor meer smaak.

Dit Vind Je Misschien Ook Lekker

• Ovenschotel met spruitjes en spekjes: De pure versie met alleen spruitjes en spek, ideaal als basis of als bijgerecht naast vlees.
• Spruitjesovenschotel: Een romige klassieker met een kaaskorst, precies dezelfde smaak maar dan zonder aardappelen erdoor.
• Aardappel-ovenschotel met broccoli, walnoot en kaas: Een andere groene ovenschotel met aardappel en een knapperige noot erdoor.
• Krieltjesovenschotel met prei en spekjes: Snel te maken met krieltjes uit het zakje, prei in plaats van spruitjes en dezelfde spek-roomcombinatie.

Wat je moet weten

• Laat de spruitjes na het blancheren echt goed uitlekken, anders loopt de saus uit en wordt de schotel waterig
• Gebruik een schaal van ongeveer 20 bij 30 cm: te groot en de saus wordt te dun, te klein en het loopt over
• Laat de ovenschotel na het bakken 5 minuten rusten, dan zakt de saus in tot een stevige, romige laag

Bewaartips

De ovenschotel blijft afgedekt 3 dagen goed in de koelkast. Warm hem op in een voorverwarmde oven op 170 °C, dek af met folie zodat de kaas niet uitdroogt, in ongeveer 15 minuten. Invriezen kan, maar dan wordt de saus iets korrelig; doe dat alleen voor porties die je puur opeet en niet voor een etentje. Laat nooit in de oven staan afkoelen, dat is slecht voor de kaaskorst.

De Culturele Betekenis van dit Recept

De Hollandse ovenschotel is geen eeuwenoud gerecht, maar wel een echt Nederlandse uitvinding van de naoorlogse keuken: aardappelen, groente en een scheut room in één schaal, de oven in, klaar. Spruitjes horen daar onlosmakelijk bij, want van november tot februari liggen ze op elke markt en in elke supermarkt. Elke familie heeft zijn eigen versie: bij de een gaat er kerrie door de saus, bij de ander juist nootmuskaat, en sommigen leggen plakjes ontbijtspek bovenop in plaats van blokjes erdoor.

Serveersuggesties

Serveer de ovenschotel direct uit de schaal op voorverwarmde borden, met een lepel van de romige saus over elke portie. Erbij past een simpele frisse salade van veldsla met een beetjeolie en azijn, dat breekt de roomsmaak mooi af. Een glas koele karnemelk of een droge cider staat er goed bij. Voor een feestelijker bord leg je er wat gebakken uitjes over.

Tips van de chef

• Bak de spekjes eerst goed uit: het vrijgekomen vet gebruik je direct voor de ui, dat scheelt olie en geeft meer smaak
• Klop de mosterd door de room en niet erdoorheen roeren, anders krijg je klontjes in de saus
• Strooi de kaas pas als laatste en laat een paar spruitjes boven de saus uitsteken voor een knapperig randje

Veelgestelde Vragen (FAQ)