Brussel sprouts casserole met spek en kaassaus

Een ovenschotel met spruitjes, spek en romige kaassaus: dat is precies wat je wilt op een gure dinsdag in november. De spruitjes worden in de pan beetgaar met een goudbruin randje, het spek geeft een krokante bite en de Gruyère smelt tot een saus die je met een lepel uit de schaal zou eten. Deze Brussel sprouts casserole staat in een kleine drie kwartier op tafel en is daarmee sneller klaar dan je denkt.

Ingrediënten

Ingrediënt	Hoeveelheid
Spruitjes, schoongemaakt	900 g
Dikke plakken spek	3 stuks
Gele ui, fijngesneden	1/2 stuks
Koosjer zout, verdeeld	3/4 tl
Bloem	2 el
Volkoren paneermeel	1/4 kop (circa 30 g)
Gemalen nootmuskaat	1 snufje
Ongezouten boter	1 el
Melk met 2% vet	1 1/2 kop (circa 360 ml)
Olijfoliespray	naar behoefte
Verse tijm, fijngehakt	1 el (of 1 tl gedroogd)
Gemalen zwarte peper	1/4 tl
Versgeraspte Gruyère of scherpe witte cheddar	1/2 kop (circa 60 g)

De maten in dit recept komen uit een Amerikaanse keuken, dus ik heb er Nederlandse hoeveelheden naast gezet waar dat handig is. Spruitjes koop je gewoon bij de supermarkt of op de markt op de Hof, liefst aan een stronk zodat ze langer vers blijven. Gruyère is wat prijziger dan cheddar, maar hij smelt mooier en geeft net dat nootachtige randje dat de saus nodig heeft.

Waarom je dit recept geweldig zult vinden

• Een ovenschotel die spruitjes eindelijk laat smaken zoals ze bedoeld zijn: goudbruin gebakken in plaats van grijs gekookt
• Alles in één schaal, dus weinig afwas op een doordeweekse avond
• De romige kaassaus met tijm en nootmuskaat tilt een simpele groente naar comfortfood-niveau
• Krokant spek en paneermeel geven de bite die een ovengerecht nodig heeft

Bereiding: Brussel sprouts casserole

De oven en de schaal voorbereiden
Verwarm de oven voor op 200 °C. Vet een ovenschaal van ongeveer 20 bij 30 cm in met olijfoliespray. Gebruik je een kleinere schaal, dan wordt de laag te dik en blijft de saus onderin waterig.

Het spek uitbakken
Bak de spekplakken op middellaag vuur in 8 tot 10 minuten krokant. Je hoort ze zachtjes sissen en ziet het vet langzaam vrijkommen. Leg ze op keukenpapier en giet het bakvet weg, op één eetlepel na.

De spruitjes beetgaar bakken
Verhit de pan op middelhoog tot hoog vuur en bak spruitjes, ui en een half theelepeltje zout in 10 tot 12 minuten. De ui wordt zacht en goudbruin, de spruitjes krijgen hier en daar een donker randje.

Afblussen en overbrengen
Voeg een halve kop water toe en breng aan de kook. Laat 2 tot 3 minuten koken tot het vocht verdampt is; je hoort het laatste vocht wegsissen. Schep de groente in de schaal en veeg de pan voorzichtig schoon.

De kaassaus maken
Smelt de boter, strooi de bloem erover en klop ongeveer een minuut tot het mengsel goudkleurig is. Voeg de melk scheutje voor scheutje toe en klop krachtig. Laat 2 tot 4 minuten zacht koken tot de saus dikker wordt.

Op smaak brengen en de schotel afbakken
Roer tijm, peper, nootmuskaat en de rest van het zout erdoor. Haal de pan van het vuur en roer de kaas erdoor tot die gesmolten is. Giet de saus over de spruitjes, strooi het paneermeel en het verkruimelde spek erover en bak 10 tot 15 minuten.

Ingrediënten Vervangen

Geen Gruyère in huis? Oude Goudse kaas of een scherpe cheddar werkt prima, rasp hem alleen fijn zodat hij snel smelt. Het spek kun je vervangen door pancetta of gerookte kipblokjes. Wil je het vegetarisch, laat het spek dan weg en gebruik een extra snuf gerookt paprikapoeder in de saus voor die rokerige toon.

Dit Vind Je Misschien Ook Lekker

• Bloemkoolovenschotel met spek en kaas: Dezelfde romige kaassaus, maar dan met bloemkoolroosjes en een krokant laagje spek erover.
• Broccoliovenschotel met kaas: Een snelle variant met broccoli en een hartige kaaskorst, klaar terwijl de aardappelen koken.
• Aardappelovenschotel met snijbonen, spekjes en kaas: Een complete ovenschotel met aardappel erin, ideaal als je geen losse bijlage wilt koken.
• Oven roasted brussels sprouts with bacon: De pure versie van geroosterde spruitjes met spek, zonder saus, voor als je het simpel wilt houden.

Wat je moet weten

• Snijd grote spruitjes halverwege door, anders zijn ze buiten gaar en vanbinnen nog hard
• Klop de melk er in scheutjes bij, niet in één keer, anders slaat de saus door
• Haal de pan van het vuur voordat je de kaas erdoor roert, want kokende saus met kaas schift

Bewaartips

Deze ovenschotel blijft in een afgesloten bakje twee tot drie dagen goed in de koelkast. Warm hem op in de oven op 180 °C met een stukje aluminiumfolie erover, zodat het paneermeel niet verbrandt en de saus weer vloeibaar wordt. Invriezen zou ik niet doen: de saus wordt korrelig en de spruitjes verliezen hun bite. Maak hem liever vers.

De Culturele Betekenis van dit Recept

Spruitjes horen bij het Nederlandse najaar zoals regen bij een fietstocht. Ze zijn er van oktober tot en met maart, en hoe kouder het wordt, hoe zoeter ze smaken. Traditioneel gaan ze met een klontje boter en nootmuskaat op tafel, maar de laatste jaren verhuizen ze steeds vaker naar de oven. Deze schotel is daar een mooi voorbeeld van: Hollands product, Amerikaanse aanpak, en toch gewoon heel erg lekker bij de aardappelen.

Serveersuggesties

Serveer deze casserole met kruimige aardappelen of een paar gekookte krieltjes en een lepel mosterd ernaast. Een frisse salade met veldsla en een simpele dressing doet het ook goed, zeker als je het gerecht wat lichter wilt houden. En heb je gasten? Zet de schaal gewoon midden op tafel, dat scheelt weer opscheppen.

Tips van de chef

• Bak de spruitjes met het snijvlak naar beneden in de pan, dan krijg je vanzelf een karamelrandje dat de bitterheid tempert
• Rasp de kaas op de fijne kant van de rasp, zo smelt hij in seconden en heb je geen klontjes in de saus
• Laat de schotel na het bakken twee minuten staan voordat je opschept, dan trekt de saus iets in en loopt hij niet uit

Veelgestelde Vragen (FAQ)