Witlofstamppot met spek en kaas: romige Hollandse klassieker

Witlofstamppot met spek en kaas is bij ons thuis het bewijs dat stamppot niet saai hoeft te zijn. De bittere witlof wordt zacht en zoetig in de pan, het spek geeft knapperigheid en de gesmolten kaas maakt het af. Binnen 35 minuten staat er een dampende pan op tafel waar zelfs Finn zijn bord leeg eet, en dat zegt wat.

Ingrediënten

Ingrediënt	Hoeveelheid
Aardappelen, geschild en in stukken	1 kg
Melk	100 ml
Boter	50 g
Witlof, in reepjes	300 g
Spekblokjes	150 g
Geraspte kaas, bijvoorbeeld Goudse	100 g
Zout	naar smaak
Zwarte peper, versgemalen	naar smaak

Witlof is bij ons echt een seizoensgroente: van de late herfst tot in het vroege voorjaar ligt hij volop bij de supermarkt en op de markt op het Hof. Kruimige aardappelen zoals Bintje of Eigenheimer doen het hier het beste. De Goudse kaas kun je ook vervangen door jong belegen, die smelt net iets mooier.

Waarom je dit recept geweldig zult vinden

• In 35 minuten op tafel, ideaal na een drukke schooldag
• De bitterheid van de witlof verdwijnt zodra je hem even meebakt met het spek
• Romig, zout en hartig, precies wat je op een koude dag wilt
• Gemaakt met gewone ingrediënten die je gewoon bij de supermarkt haalt

Bereiding: witlofstamppot met spek en kaas

Aardappelen koken
Doe de aardappelen in een ruime pan met koud, gezouten water en breng aan de kook. Kook ze in 18 tot 20 minuten gaar. Je hoort ze zachtjes pruttelen, maar ze mogen niet uit elkaar vallen. Prik na 18 minuten met een mes om te controleren.

Spek uitbakken
Bak intussen de spekblokjes in een droge koekenpan op middelhoog vuur knapperig. Zodra ze goudbruin zijn en je ze hoort sissen, is het vet eruit. Schep ze uit de pan en bewaar het uitgebakken vet, dat geeft straks smaak aan de witlof.

Witlof meebakken
Voeg de reepjes witlof toe aan het spekvet en bak ze 4 tot 5 minuten mee. De witlof slinkt tot ongeveer de helft en wordt glazig met bruine randjes. Proef: hij moet zacht en zoetig zijn, niet meer scherp bitter.

Puree stampen
Giet de aardappelen af en laat ze een minuut droogstomen. Voeg de boter en de lauwe melk toe en stamp met een stamper tot een smeuïge puree. De puree is goed als hij glad is maar nog wat structuur heeft, niet lijmerig.

Mengen en serveren
Schep het spek en de witlof door de puree en breng op smaak met zout en peper. Verdeel over borden en strooi de geraspte kaas erover, zodat hij mooi smelt op de warme stamppot. Direct serveren.

Ingrediënten Vervangen

Geen spek in huis? Gebruik dan vegetarische spekjes of gebakken uitjes voor de knapperigheid. De Goudse kaas kun je vervangen door jong belegen of een pittige oude kaas. Voor een lichtere versie gebruik je halfvolle melk en wat minder boter, al wordt de stamppot dan iets minder romig.

Dit Vind Je Misschien Ook Lekker

• Spitskoolstamppot uit de oven met spek en kaas: Dezelfde romige combinatie, maar dan als ovenschotel met een krokant kaaskorstje erop.
• Preistamppot met spek en roomsaus: Een zachte, romige stamppot met prei in plaats van witlof, net zo simpel en ideaal voor doordeweeks.
• Spruitjesstamppot: Voor wie van een stevige winterstamppot houdt, met dezelfde combi van aardappel, spek en groente.
• Witlofstamppot met kaas en spek: Een net iets andere versie van deze klassieker, handig om te vergelijken als je van variatie houdt.

Wat je moet weten

• Gebruik kruimige aardappelen, want vastkokende stampen niet goed en blijven in stukjes zitten
• Bak de witlof kort mee in het spekvet, dan verdwijnt de scherpe bitterheid
• Stamp met de hand, een staafmixer maakt de puree lijmerig en kleverig

Bewaartips

Bewaar de witlofstamppot in een afgesloten bakje maximaal 2 dagen in de koelkast. Warm hem op in een pan met een scheutje melk, dan wordt hij weer smeuïg. Invriezen raad ik af: aardappelpuree wordt na ontdooien waterig en korrelig. De kaas strooi je pas na het opwarmen erover, anders wordt hij taai.

De Culturele Betekenis van dit Recept

Stamppot is bij uitstek de Hollandse maaltijd waarin groente en aardappel samenkomen, en elke regio heeft zo zijn eigen favoriet. Witlof hoort van oudsher bij de koudere maanden en werd vroeger vaak met ham en kaas uit de oven gegeten. Deze stamppot is een moderne kruising tussen die klassieker en de gewone doordeweekse stamppot. Bij ons staat hij op tafel zodra de dagen korter worden.

Serveersuggesties

Serveer de witlofstamppot met spek en kaas gewoon zoals hij is, met een flinke lepel extra kaas erover. Erbij past een kuiltje jus, wat mosterd of een gebakken eitje voor wie wat extra’s wil. Drink er een glas koude karnemelk of een licht witbiertje bij. Voor de kinderen is een klein beetje appelmoes ernaast een gouden combinatie.

Tips van de chef

• Verwarm de melk voordat je hem bij de aardappelen doet, koude melk maakt de puree taai
• Snijd de witlof niet te fijn, dan blijft hij wat bite houden in de stamppot
• Bewaar een eetlepel spekvet apart om de witlof in te bakken voor extra smaak

Veelgestelde Vragen (FAQ)