Witlof-ovenschotel met ham, brie en walnoot

Een witlof-ovenschotel met ham, brie en walnoot is precies dat ene gerecht dat op tafel komt als het buiten guur is en je toch iets warms met groente wilt. De witlof wordt eerst beetgaar gekookt, daarna kort aangebakken en vervolgens gelaagd met ham, brie en room. In de oven smelt alles samen tot een romige schotel met een krokant korstje van walnoten en kaas. Bij ons thuis is dit de ovenschotel die Finn normaal gesproken laat staan bij witlof, maar nu zonder morren opeet.

Ingrediënten

Ingrediënt	Hoeveelheid
Witlof, in de lengte gehalveerd	500 g (ongeveer 2 stronken)
Ham, in plakken	200 g
Brie, in plakjes	150 g
Walnoten, grof gehakt	100 g
Slagroom	200 ml
Geraspte kaas (bijvoorbeeld Emmental)	50 g
Olijfolie	1 el
Zout	naar smaak
Zwarte peper, versgemalen	naar smaak
Nootmuskaat	1 tl (optioneel)

Witlof is in Nederland volop te krijgen van september tot en met maart, met een piek in de herfst en winter. In de supermarkt liggen de stronken per twee of drie in folie, op de markt op de Hof kun je ze los kopen. Kies stronken die stevig aanvoelen en waarvan de bladranden nog bleekgeel zijn, niet groen. Groene randen betekenen dat de krop te lang licht heeft gehad en dat smaakt bitterder.

Waarom je dit recept geweldig zult vinden

• De bitterheid van witlof verdwijnt grotendeels door het koken en de romige brie
• Je zet hem in elkaar en de oven doet de rest, ideaal op een drukke doordeweekse dag
• Een flinke portie groente op tafel zonder dat iemand erover klaagt
• De walnoten geven precies dat beetje crunch dat een ovenschotel nodig heeft

Bereiding: witlof-ovenschotel met ham, brie en walnoot

Oven en witlof voorbereiden
Verwarm de oven voor op 180 °C boven- en onderwarmte. Halveer de stronken witlof in de lengte en snijd het harde kontje er net af, maar laat de bladeren verder aan elkaar. Zo blijven ze heel tijdens het koken en vallen ze niet uit elkaar in de pan.

Witlof beetgaar koken
Kook de witlof 5 tot 7 minuten in een ruime pan gezouten water. Hij is klaar wanneer de punt van een mes er soepel in glijdt maar het hart nog weerstand geeft. Giet af in een vergiet en laat goed uitlekken, anders komt er vocht in de schotel.

Witlof kort aanbakken
Verhit de olijfolie in een grote koekenpan op middelhoog vuur en bak de witlof 2 tot 3 minuten per kant. De snijkant moet goudbruin kleuren en licht karamelliseren, dat haalt de scherpe rand van de bitterheid af. Breng op smaak met zout, peper en nootmuskaat.

Lagen opbouwen in de ovenschaal
Gebruik een ovenschaal van ongeveer 22 bij 30 centimeter. Leg eerst een laag witlof met de snijkant naar boven, dan een laag ham, dan plakjes brie. Herhaal dit tot de ingrediënten op zijn en eindig met brie als bovenste laag.

Room, walnoten en de oven in
Giet de room gelijkmatig over de schotel zodat hij tussen de lagen zakt. Strooi de gehakte walnoten en de geraspte kaas erover. Bak 25 tot 30 minuten tot de bovenkant goudbruin is en de room langs de rand zichtbaar bubbelt.

Even laten rusten en serveren
Haal de schotel uit de oven en laat 5 minuten staan voor je opschept. In die minuten trekt de room verder in en wordt de schotel minder heet aan de buitenkant. Snijd in vier stukken en schep met een spatel op de borden.

Ingrediënten Vervangen

Geen brie in huis? Camembert of een romige blauwe kaas werkt ook, al wordt hij dan pittiger. In plaats van ham past gerookte kipfilet of een vegetarische ham. Slagroom kun je vervangen door kookroom of crème fraîche voor een iets zuurdere smaak. Walnoten zijn te vervangen door pecannoten of zonnebloempitten als er een notenallergie in het gezin is.

Dit Vind Je Misschien Ook Lekker

• Witlof-ovenschotel met ham en kaas: de klassieke versie met een eenvoudige kaassaus en ham, zonder brie of noten.
• Gekarameliseerde witlof met brie en spek: witlof uit de pan met knapperig spek en gesmolten brie, klaar in een kwartier.
• Witlof met peer, walnoten en kaas uit de oven: zoet van peer, nootachtig van walnoot, een mooie herfstvariant op dit gerecht.
• Romige ovenschotel met witlof en gerookte zalm: dezelfde romige opbouw, maar met zalm in plaats van ham voor een feestelijker bord.

Wat je moet weten

• Laat de gekookte witlof echt goed uitlekken, anders wordt de schotel waterig
• Snijd het harde kontje van de stronk af, daar zit de meeste bitterheid
• Gebruik een schaal waarin de lagen elkaar net raken, te ruim betekent droogbakken

Bewaartips

De witlof-ovenschotel met ham, brie en walnoot blijft afgedekt 2 tot 3 dagen goed in de koelkast. Warm hem op in de oven op 160 °C in ongeveer 15 minuten, niet in de magnetron, want dan worden de walnoten taai en de witlof slap. Invriezen raad ik af: de room gaat schiften en de witlof wordt papperig bij het ontdooien. Maak hem liever vers, dat kost immers maar tien minuten voorbereiding.

De Culturele Betekenis van dit Recept

Witlof is een echt Nederlandse groente: het grootste deel van de Europese oogst komt nog altijd uit de koude grond en verwarmde kassen rond Amsterdam en Breda. Vroeger stond witlof bekend als armeluigroente, nu ligt hij in elk seizoen in de schappen. De combinatie met ham en kaas is een eeuwenoud huwelijk in de Hollandse keuken: de bitterheid van de groente vraagt om iets zouts en iets romigs. Brie en walnoot maken er een modernere, bijna Franse versie van.

Serveersuggesties

Deze ovenschotel is op zichzelf al een complete maaltijd, maar met een paar gekookte krieltjes of een sneetje stevig boerenbrood erbij wordt het een stevige doordeweekse maaltijd. Een frisse groene salade met eenvoudige vinaigrette maakt het bord compleet en snijdt mooi door de romige brie heen. Drink er een glas droge witte wijn bij, of gewoon water met een schijfje citroen. Voor een zondags gevoel kun je wat extra walnoten over de bovenkant strooien vlak voor het serveren.

Tips van de chef

• Rooster de walnoten 3 minuten in een droge pan voor je ze erop strooit: dat maakt ze extra krokant en minder bitter
• Leg de plakjes brie pas op het laatst tussen de lagen, dan blijft er een mooie gesmolten laag over in plaats van een plas
• Zet de schotel de laatste 3 minuten onder de grill als de bovenkant nog niet bruin genoeg is, maar blijf erbij staan

Veelgestelde Vragen (FAQ)